Félix Vande Sande

FvdSFélix Vande Sande werd op 9 november 1824, midden in de Nederlandse periode, geboren te Mechelen. Hij behaalde het diploma van onderwijzer aan de École Normale.

In 1841 begon hij zijn loopbaan als schoulmiester in Brussel.

Vanaf 1843 kreeg de toneelmicrobe hem te pakken: hij ging acteren bij de Koninklijke rederijkerskamer Mariacranske-De Wijngaard Brussel. Later werd hij er toneelleider.

Ondertussen vond hij in 1848 een nieuwe job als bibliotheekbediende in de Bibliothèque Royale de Belgique. Hij verliet de Koninklijke Bibliotheek in 1851 om bibliothecaris te worden bij de Brusselse balie.

Maar zijn hart lag hoofdzakelijk bij het Vlaamse theatermilieu in Brussel, waar hij samen met figuren als Peter Benoit en Jacobs Kats ijverde voor de verspreiding en gelijkberechtiging van de Vlaamse taal en cultuur. Hij hield zich niet alleen bezig met het schrijven van toneelstukken, hij leidde en richtte tegelijk verschillende toneel- en cultuurkringen op: de Vereenigde Toneelliefhebbers, het Vlaamsch Kunstverbond en het Vlaemsch Midden-Commiteit. Hij was als het ware de steunpilaar van het Brussels en Nederlandstalig amateurtoneel. Hierin moeten geen taalkundige spitsvondigheden worden gezocht of complexe en meerlagige plots. Het ging voornamelijk om komedies, kluchten en volksverheffende historische stukken, waarin het publiek een beetje kennis kreeg van het verleden en linken kon leggen naar de eigen tijd.

In 1884 schreef Vande Sande – na de verkiezingsnederlaag van de liberalen – de monoloog Baas Politiek, waarin de politieke kweddelen aan de kaak werden gesteld. De korte monoloog eindigt met een slotrondo, waarmee de spreker zijn discours samenvat.

 

’t Gaat er in ons land van katholiek en liberalen,


Heel ons land is mank, en al wat handel heet is ziek,
Van dit harrewarren moet de burger’t al betalen
En hij blijft zoo vet met liberaal als katholiek.

’t Spel dat gaat verkeerd: wie niet en heeft die moet betalen,
Rijkaard heeft het al en hij betaalt niet, ’t is komiek,
En dit blijft bestaan bij katholiek en liberalen,
En dit blijft bestaan, zoowel bij de een’als de ander kliek.

Ja, ik zou gewis het boeltje’t onderst boven keeren,
Kwam ik aan het roer de rijkaard schoot in zijnen zak,
‘k zou monsieur Rotschild het binnenscharren wel verleeren
En ik zette Susken Droogenbrood op zijn gemak.

En betaalde men voor doozenbroodjes met korenten,
Chocolad’, goudron en ander apothekerij,
Ik belastte ook de kerk en de sacramenten
En de francmaçons, maar de jenever liet ik vrij!

(Slotrondo uit ‘Baas politiek’ (boertige alleenspraak) door Felix van de Sande, Antwerpen, Lodewijk Janssens, 1884, p.10.)

 

Vervang een paar begrippen en je merkt dat de tekst brandend actueel is.

 

In de periode 1875-1876 was hij de eerste directeur van het “Toneel der Volksbeschouwing” in de Cirkstraat, wat later de Koninklijke Vlaamse Schouwburg werd.

Zijn Vlaamsgezindheid spreidde hij verder tentoon door artikels te schrijven voor het liberale, flamingante blad “De Zweep”, en door het weekblad “De Vrije Vlaming” op te richten. Hij gebruikte “Pardoes” als synoniem.

Het flamingantisme weerhield hem niet om zijn Belgisch patriottisme te laten zien. Op de 71ste verjaardag van Leopold I (16 december 1861) liet hij het “Leve de Koning!” van Peter Benoit opvoeren door een koor van 150 man in de Vlaamse schouwburg in de Cirkstraat. Zoals vele (vaak Franstalige) flamingante, progressieve liberale Brusselaars ging het er voornamelijk om, om het volk bewust te maken van zijn Vlaamse identiteit. Het doet denken aan Charles De Coster, de Franstalige Brusselaar die met “La légende d’Ulenspiegel” de Vlaamse culturele traditie gebruikte om de Belgische identiteit te versterken. Sinds de onafhankelijkheid werkten Vlaamse schrijvers, componisten en andere kunstenaars mee aan de creatie van een Belgische geschiedenis en cultuur. Die cultuur was dominant Frans en dat betreurden ze. Daarom streefden ze voortdurend voor de invoering van Nederlands in het openbare leven. Maar die flamingantische strijd was emancipatorisch binnen Belgische context.

Félix Vande Sande woonde een groot deel van zijn leven in Koekelberg, waar hij op 11 maart 1890 overleed. Hij werd begraven op het kerkhof bij de Sint-Annakerk. Toen het kerkhof verhuisde, werd zijn tombe verplaatst naar de huidige begraafplaats op de grens van Dilbeek en Sint-Agatha-Berchem.

FvdS'In 1925 werd een borstbeeld opgericht in Koekelberg. Het kunstwerk werd gefinancierd via openbare inschrijving: crowdfunding avant la lettre.

De plaats waar het neergeplant werd is zeer symbolisch voor ons tweetalig gewest, of in dit geval Koekelberg. Tegenover het beeld woont een voormalig secretaris-generaal van het oude FDF: een germanist van opleiding, net als zijn echtgenote, die dagelijks Félix Vande Sande mag groeten.

Het is duidelijk: Koekelberg is de gemeente waar iedereen zich thuis voelt.

 

 

Bronnen:
Advertenties

Cultureel programma 2017-2018

Cultuur schrijven we in Koekelberg niet met een grote c. Het betekent in eerste plaats mensen bijeenbrengen rond activiteiten en evenementen.
Hiervoor doet het gemeentebestuur beroep op verschillende partners die samen een aanbod uitwerken voor jong en oud: Koekelberg is een gemeente waar iedereen zich thuis voelt. Dit jaar vraag ik uw bijzondere aandacht voor onze bibliotheek Boekelberg. Je kan er niet alleen tijdens de openingsuren terecht. Met de Belbib staat Boekelberg voor u klaar wanneer het u past. Boekelberg is genomineerd om de beste bibliotheek
van Vlaanderen en Brussel te worden. Dat kan alleen met uw hulp. Intussen hebben we wel de beste bibliotheek van het Brussels hoofdstedelijk gewest: klein en fijn.

dirk-lagastDirk LAGAST

Schepen van Nederlandse cultuur, Bibliotheek, Onderwijs en Jeugd, Tewerkstelling en Volksgezondheid

 

 

GEMEENTELIJKE Cultuur2017-2018_1OPENBARE NEDER-LANDSTALIGE BIBLIOTHEEK BOEKELBERG

TEXTIELATELIER

Elke eerste maandag van de maand van 16-17u30 (behalve feestdagen).
Hilde Bradt maakt samen met jou allerlei leuke dingen uit wol, vilt of ander textiel. Schuif gezellig mee aan onze creatieve tafel! Voor kinderen en volwassenen. De minimumleeftijd is 7 jaar. 4 september, 2 oktober, 6 november, 4 december 2017
8 januari, 5 februari, 5 maart, 9 april, 7 mei, 4 juni 2018

CREAKRIEBELS

Lees samen met Lisa een spannend en knotsgek verhaal en ga op ontdekkingstocht in de
bibliotheek! We leven ons uit in dit supercreakriebelatelier. Voor kindjes van 5 tot 9 jaar.
Elke twee laatste woensdagen van de maand van 14u00 – 15u00, 20 en 27 september, 18 en 25 oktober, 22 en 29 november, 20 december 2017, 17 en 25 januari, 21 en 28 februari, 21 en 28 maart, 18 en 25 april, 23 en 30 mei, 20 en 27 juni 2018

SNOEZELWEEK

van 2 tot 6 oktober 2017.
Onze bib is er ook voor de allerkleinsten! Kom samen met je baby’tje genieten in onze
snoezeltentjes. Met snoezelen activeer je de zintuigen en komen jij en je kindje tot rust.
Maak van de gelegenheid ook gebruik om onze babyhoek te ontdekken.
Tijdens de openingsuren van de bib: Maandag en dinsdag van 14u00 tot 19u00, woensdag van 12u00 tot 17u00 en vrijdag van 09u00 tot 12u00.

POËZIE-AVOND

Ook dit jaar neemt Boekelberg op dinsdag 30 januari 2018 om 19u00 je mee op een poëtische en sprankelende trip waarbij taal en muziek centraal staan. Daarna genieten we nog van een heerlijk drankje en klinken we op het nieuwe jaar.
Toegang is gratis. Inschrijven gewenst.

CONVERSATIETAFELS BRUSSELS

Goesting om Brussels te leren “klappen”? Dat kan! De Manne van de Platou hernemen de conversatietafels van het Brussels dialect.
Op donderdagen: 14 en 28 september, 12 en 26 oktober, 16 en 23 november, 7 december 2017 van 19u00 tot 21u00 (en een 8e dag met de deelnemers af te spreken)
Info en inschrijvingen: 02 412 14 47 – mbultereys@koekelberg.brussels

Voor alle info over de bib en haar activiteiten:
Boekelberg, Sint-Annakerkstraat 63, 1081 Koekelberg
02 411 08 65 – bibliotheek@koekelberg.brussels
http://www.koekelberg.bibliotheek.be

 

BREDE SCHOOL “DE VLOTTE BABBEL”

De Brede School ‘De vlotte babbel!’ werkt samen met de Gemeentelijke Basisschool
‘de kadeekes’, het Instituut van de Ursulinen, de basisschool Unescoschool en andere partners uit de buurt (Gemeente Koekelberg, Bibliotheek Boekelberg, Buurtsport Brussel,
Gemeenschapscentrum De Platoo en de Manne van de Platou).
Brede School is mede-organisator van sommige activiteiten van de bib (Creakriebels, Snoezelweek, de Sintshow) en van de dienst Nederlandstalig Onderwijs (scholenveldloop).
De vlotte babbel! wil de talenten van alle leerlingen ontwikkelen en wil hen helpen met hun Nederlands. Op onze website: http://www.bredeschoolkoekelberg.be kan je alle informatie vinden over activiteiten van de Brede School en in de buurt.
Verder kan je er ook foto’s van onze voorbije activiteiten vinden en nog véél meer!
Een Brede School maak je niet alleen. Wie opmerkingen, suggesties en/of vragen heeft,
kan terecht bij de coördinatrice: Coralie Damien op cdamien@koekelberg.brussels
of 02 600 15 74.

Cultuur2017-2018_2

NEDERLANDSTALIGE JEUGD EN ONDERWIJS SPEELPLEIN CADOLLEKEN

Leeftijd: kinderen van 2,5 tot 9 jaar uit het Nederlandstalig onderwijs.
Spelen, knutselen, koken, turnen, filmpjes bekijken, leuke uitstappen en nog zoveel meer….
Wanneer? alle vakantieperiodes (op werkdagen van 8u00 tot 17u00)
Waar? Herkoliersstraat 68, 1081 Koekelberg (Gemeentelijke Basisschool ‘de kadeekes’)
Prijs: € 4 per kind per dag (maximum € 8 per gezin) / extramurosactiviteiten
+ max. € 3 )
Inschrijvingen: enkel in de Gemeentelijke Basisschool ‘de kadeekes’ (data te bepalen) – 02 414 08 66
Info: dienst Nederlandstalige Jeugd – ederooms@koekelberg.brusselshttp://www.koekelberg.be – 02 412 14 08

VZW TENNISSCHOOL SPORT EN SPEL

Leeftijd: kinderen van 5 tot 16 jaar.
Tennisschool Sport en Spel vzw organiseert het hele jaar
door tennislessen en stages. De lessen worden gegeven door
ervaren en gediplomeerde tennis- en sportleraars.
Info: http://www.vzwsportenspel.beinfo@vzwsportenspel.be

CHIRO ST-ANNEKE

Leeftijd: kinderen van 6 tot 18 jaar.
Wanneer? elke zaterdag van 14u00 tot 18u00
Een kleine maar gezellige Brusselse Chiro! Als enige Nederlandstalige jeugdbeweging in Koekelberg biedt ‘Chiro Sint-Anneke’ al jarenlang een gevarieerd vrijetijdsaanbod.
Waar: Felix Vande Sandestraat 15, 1081 Koekelberg
Info: http://www.chirostanneke.bechirokoekelberg@gmail.com

SCHOLENVELDLOOP

voor de leerlingen van de 3 Nederlandstalige basisscholen
Wanneer? donderdag 12 oktober 2017 vanaf 13u00
Waar: Elisabethpark
Info: 02 412 14 08 – ederooms@koekelberg.brussels

NEDERLANDSE CULTUUR

BRUSSELS STAMENEI

elke derde dinsdag van de maand
Dinsdag 19 september 2017 – 25 joêr Manne vd Platou
Dinsdag 17 oktober 2017 – Remy Ray
Dinsdag 21 november 2017 – 40 joêr jumelage mè Hyères
Dinsdag 19 december 2017 – De leekes van Jef Elbers
Dinsdag 16 januari 2018 – Brussels Retro Band
Dinsdag 20 februari 2018 – Vergeite Brussels leekes
Dinsdag 20 maart 2018 – Cantus met Studenteklub Woltje
Dinsdag 17 april 2018 – Emballage Kado
Dinsdag 15 mei 2018 – Interviews met bekende Brusseleirs
Dinsdag 19 juni 2018 – Lulu & De Castaars
Deuren: 18.30u – Optreden, concert, enz.: 20.00u
Waar? De Platoo, Pantheonlaan 14, Koekelberg
Info: 02 412 14 47 – mbultereys@koekelberg.brussels

UITREIKING PRIJZEN ‘KOEKELBERGENAAR VAN HET JAAR’ en ‘KOEKELBERGENAAR VOOR HET LEVEN’

Koekelbergenaars en/of Koekelbergse verenigingen die zich verdienstelijk hebben getoond voor de gemeente worden hiervoor beloond. Datum en plaats worden later medegedeeld.
Info: 02 412 14 47 – mbultereys@koekelberg.brussels

SERENADE AAN BALKON

romantisch parcours door Koekelberg
Op een romantisch parcours door Koekelberg uiten dansers,
poëten en muzikanten hun hart….
Wanneer? zondag 11 februari 2018
Info: 02 412 14 47 – mbultereys@koekelberg.brussels

FEEST van de VLAAMSE GEMEENSCHAP

Ter gelegenheid van de Vlaamse feestdag van 11 juli vindt in 2018 weer de campagne “Vlaanderen Feest!” plaats met honderden evenementen in meer dan twee derde van alle steden en gemeenten en dus ook in Koekelberg.
Datum en plaats worden later medegedeeld.
Info: 02 412 14 47 – mbultereys@koekelberg.brussels

GEMEENSCHAPSCENTRUM DE PLATOO

VAKANTIE- EN KINDERCURSUSSEN

Avontuurlijke activiteiten voor kinderen en jongeren uit Koekelberg en omstreken.
Data worden later medegedeeld.
Waar? Gemeenschapscentrum De Platoo, Pantheonlaan 14,
1081 Koekelberg
Info: 02 412 00 50 – deplatoo@vgc.be

PLAZEY-FESTIVAL – BAR ELIZA

Plazey-festival of een gratis zomerfestval in de voortuin van de stad / Bar Eliza of een kleurrijke ontmoetingsplek in de zomer voor jong en oud… Data worden later medegedeeld.
Waar? Elisabethpark – Koekelberg.
Info: 02 412 00 50 – deplatoo@vgc.be

Open Monumentendagen: 16 en 17 september 2017

BCV_1903In 1896 werd in Koekelberg koekjesfabriek Victoria opgericht. Vanaf 1908 produceerde men er eveneens chocolade. Tabletten en dozen met afbeeldingen van de koninklijke familie werden gebruikt om de verkoop aan te wakkeren. De bekendste waren de repen met de afbeeldingen van een Britse grenadier. De naam ‘Victoria’ verwees eveneens naar de Britse koningin, omdat het bedrijf de concurrentie met de Britten wilde aangaan.

BCV_PubTijdens de gloriejaren werkten er meer dan 4.000 mensen. Er werden vestigingen geopend in Frankrijk en Nederland. De fabriek sloot de deuren in 1970.

Sinds 2014 huisvest het gebouw het interactieve Belgian Chocolate Village: een interactief museum over cacao en chocoladeproductie.

Op 16 en 17 september 2017 is het BCV gratis te bezoeken ter gelegenheid van de Open Monumentendagen: rondleidingen om 10.30u; 11.30u; 12.30u; 14.30u; 15.30u en 16.30u, De Neckstraat 20 te Koekelberg.

Toêlesse Brussels

Brussels liere spreike, leize, schraaive en lëstere.

toêllesseNa uuk in Koekelberg, bei miester Robert Delathouwer.

Woê? In Boekelberg (de Vlomse bibliotheik), rue Sainte-Anne-Eglise 63 in Koekelberg

Wannie? Oep donderdag 14 en 28 september, 12 en 26 oktouber, 16 en 23 november en 7 december 2017, van 19eure tot 21eure.

En uuk in Brussel, bei miester Geert Dehaes.

Woê? In et Oeis van ’t Brussels, rue des Alexiens 59 in Brussel.

Wannie? Oep destag 12 en 26 september, 10 en 24 oktouber, 14 en 21 november en 5 december 2017, van 19eure tot 21 eure.

 

Inschraaive? Vui 40 euros bei veerle@bebrusseleir.be – 02/502.76.93

 

Een organiszoêse van be.brusseleir, de Manne van de Platou en mè de soutien van Dirk Lagast, scheipe van Vlomse Kulteur in Koekelberg.

Boekelberg, beste bibliotheek van Vlaanderen en Brussel

beste bib 2017 vlaanderen en brussel

Dat hangt van u af !

 

Onze knusse Boekelberg is voorgedragen om beste bibliotheek te worden van Vlaanderen en Brussel.

 

Boekelberg1.jpg

Met een klein gemotiveerd team zorgen we ervoor dat u in Boekelberg niet alleen terecht kan voor een goed boek. Je vindt er eveneens films, cursussen en andere media.

 

 

Boekelberg3Kinderen en jongeren komen aan hun trekken in een aangename kinderhoek om te lezen of mee te doen met allerhande activiteiten.

We beschikken zelfs over een echte bar, waar na lezingen of workshops plaats is voor een babbel bij een glas.

Voor wie niet naar de bibliotheek kan komen tijdens de openingsuren is er de BELBIB: de bib op afspraak.

Zorg ervoor dat Boekelberg de beste bib van Vlaanderen en Brussel wordt. Stem tussen 3 juli en 19 augustus 2017  op Bibliotheek Koekelberg via deze link.

 

De Cabosse op het Simonisplein – La Cabosse à la Place Simonis

De Cabosse ligt op een paar stappen  van Belgian Chocolate Village en brengt hulde aan een buurt waar chocolade een prominente plaats inneemt.

De fontein bestaat uit vier grote waterstralen en een kunstwerk in de vorm van een cacaovrucht, gemaakt uit 200 driehoeken van roestvrij glanzend gepolijst staal. De cacaovrucht zelf wordt  ‘gedragen’ door 80 kleine waterstralen. Zo lijkt het alsof de vrucht boven het water zweeft. De reflecties van het kunstwerk, de weerspiegeling van het water en de verlichting van de fontein zullen de openbare ruimte een nieuwe uitstraling geven. De fontein wordt een nieuw herkenningspunt van Koekelberg, legt de link met de geschiedenis van de gemeente en zorgt voor ervoor dat omgeving rond het Simonisstation en het Elisabethpark een fijne plek is om rond te wandelen, te winkelen of iets te drinken.

Het kunstwerk is de kers op de taart van de herinrichtingswerken aan het Simonisplein in het hart van Koekelberg dat niet alleen extra aantrekkingskracht genereert voor de omliggende handelszaken en horeca, maar dat ook erkenning toont voor het industriële patrimonium van Koekelberg en van ons chocolademuseum,  de Belgian Chocolate Village.

De Cabosse wordt ingehuldigd op 30 juni 2017 en werd gefinancierd door minister Pascal Smet.

cabosse

La Cabosse est installée à quelques centaines de mètres du Belgian Chocolate Village et rend hommage à un quartier où le chocolat a une place prépondérante.

Visible depuis les différentes rues débouchant sur la place, la fontaine sera dotée de 4 jets d’eau. Entre l’eau, la lumière et les reflets, l’œuvre réalisée offrira une nouvelle atmosphère à l’espace public. Car la cabosse sera « soutenue » par 80 petits jets d’eau. Constituée de 200 triangles en acier inoxydable poli et brillant, la Cabosse semblera portée par l’eau et devrait intriguer les passants et devenir rapidement un repère pour ce quartier.

Cette œuvre artistique conclut les travaux d’embellissement de la Place Simonis située au cœur de Koekelberg. L’ouvrage finalise cette rénovation urbaine non seulement avec atout d’attractivité pour les commerces et l’horeca environnants,  mais est une reconnaissance du patrimoine industriel koekelbergeois et le Belgian Chocolate Village.

La Cabosse sera inauguré le 30 Juin 2017 et a été financé par le ministre Pascal Smet.